TIR Carnet
Transports Internationaux Routiers (International Road Transport) Carnet · TIR Karnesi
TIR Karnesi, mühürlü bir tırın birkaç ülkeden mal taşımasını sağlayan uluslararası bir gümrük belgesidir; gümrük kontrolleri esas olarak yolculuğun başında ve sonunda yapılır.
Sade bir dille
TIR sistemi, 1975 tarihli BM TIR Sözleşmesi'ne dayanır. Avrupa, Asya, Orta Doğu ve Kuzey Afrika'daki birçok ülke bunu uygular. TIR, Fransızca “Transports Internationaux Routiers” (uluslararası kara yolu taşımacılığı) ifadesinin kısaltmasıdır. Uluslararası teminat zincirini IRU yönetir, karneleri ise ulusal bir kuruluş verir. Türkiye'de bu kuruluş TOBB'dur.
Tırın yük bölümü TIR için onaylı olmalı ve kalkışta gümrük tarafından mühürlenmelidir. Her sınırda gümrük mühürleri ve karneyi kontrol eder, ama genellikle yükü açmaz. Karne, vergiler için bir teminat da içerir; bu yüzden taşıyıcının her ülkede yeni teminat vermesi gerekmez. Bugün bazı güzergâhlarda eTIR adlı dijital bir versiyon da kullanılmaktadır.
Taşımacılıktan gerçek bir örnek
Bir tır, Kazakistan'daki bir alıcı için İstanbul'da beyaz eşya yüklüyor. Türk gümrüğü dorseyi mühürlüyor ve TIR Karnesi'ni onaylıyor. Yol boyunca her sınırda memurlar mühürleri ve karne yapraklarını kontrol ediyor ve tır yoluna devam ediyor. Kazakistan'da varış gümrüğü mühürleri kontrol ediyor ve TIR işlemini sonlandırıyor.
İlgili terimler
- T1T1, bir gümrük transit beyannamesidir. Malların bir gümrük bölgesinden, yol boyunca ithalat vergileri ödenmeden, gümrük kontrolü altında geçmesini sağlar.
- CMRCMR, uluslararası kara yolu taşımacılığının standart taşıma belgesidir. Taşıyıcının malı teslim aldığını gösterir ve tırla birlikte yolculuk eder.
- Gümrük MüşaviriGümrük müşaviri, ithalatçılar ve ihracatçılar adına gümrük beyannamelerini hazırlayıp sunan ve onlar adına gümrükle işlem yapan lisanslı bir profesyoneldir.
Aklınızda bir gönderi mi var?
Yükünüzü bize anlatın; güzergâhınız için gereken belgeleri ve masrafları açıklayalım.
Teklif İsteyinBu sözlük genel bilgi niteliğindedir; hukuki ya da gümrük danışmanlığı yerine geçmez. Kurallar, ücretler ve uygulamalar taşıyıcıya, limana ve ülkeye göre değişebilir.