جریمه‌های مربوط به تخلفات اداری (جریمه عدم رعایت مقررات)
Usulsüzlüklere İlişkin Cezalar
Madde 239 – Madde 241 · ۳ ماده
فقط برای اطلاع است و مشاوره حقوقی نیست. فقط متن ترکی معتبر است.
Madde 239
عنوان فصل: جریمه‌های مربوط به تخلفات اداری (جریمه عدم رعایت مقررات)
متن اصلی ترکی
ترجمه: فارسی
(بازبینی‌شده توسط تیم AntEX Logistics)
1. İthalat veya ihracat vergilerinden muaf eşyayı 33 üncü madde hükümleri gereğince belirlenen gümrük kapıları dışında başka yerlerden izinsiz olarak ithal veya ihraç veya bunlara teşebbüs edenlerle, bu tür eşyayı gümrük işlemlerini yaptırmaksızın yurda sokanlar veya çıkaranlar ile buna teşebbüs edenlerden, sözkonusu eşyanın ithalata konu olması halinde, CIF değerinin, ihracata konu olması halinde ise FOB değerinin onda biri oranında para cezası alınır.
1. از اشخاصی که کالای معاف از حقوق ورودی یا حقوق صادراتی را از جایی غیر از گذرگاه‌های گمرکی تعیین‌شده طبق احکام ماده 33 بدون اجازه وارد یا صادر کنند یا به این اعمال مبادرت ورزند، و اشخاصی که این گونه کالا را بدون انجام تشریفات گمرکی به کشور وارد یا از آن خارج کنند یا به این کار مبادرت ورزند، جریمه نقدی به میزان یک‌دهم ارزش CIF در صورتی که کالا موضوع واردات باشد و یک‌دهم ارزش FOB در صورتی که موضوع صادرات باشد، اخذ می‌شود.
2. (Ek: 28/3/2013-6455/16 md.) Gümrük vergileri ödenmek suretiyle ihraç edilebilen eşyayı, gümrük işlemlerine tabi tutmaksızın veya gümrük vergileri kısmen veya tamamen ödenmeksizin Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkaranlara eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra bu vergilerin iki katı idari para cezası verilir.
2. (الحاقی: 28/3/2013-6455/16 ماده) اشخاصی که کالای قابل صدور با پرداخت حقوق گمرکی را بدون انجام تشریفات گمرکی یا بدون پرداخت کلی یا جزئی حقوق گمرکی از قلمرو گمرکی ترکیه خارج کنند، علاوه بر حقوق گمرکی کالا، به جریمه نقدی اداری به میزان دو برابر این حقوق محکوم می‌شوند.
پانوشت‌های متن قانون (1)
پانوشت‌های mevzuat.gov.tr به زبان ترکی: اصلاحیه‌ها و مبالغ جاری.
28/3/2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle, bu fıkraya “1.” şeklinde fıkra numarası eklenmiştir.
1. (Değişik: 18/6/2009-5911/63 md.) Bu Kanunda ayrı bir ceza tayin edilmiş haller saklı kalmak üzere, bu Kanuna (…) aykırı hareket edenlere söz konusu düzenlemelerde açıkça öngörülmüş olması kaydıyla altmış TL usulsüzlük cezası uygulanır.
1. (اصلاحی: 18/6/2009-5911/63 ماده) با حفظ مواردی که در این قانون جریمه جداگانه‌ای برای آن‌ها تعیین شده است، برای اشخاصی که برخلاف این قانون (…) عمل کنند، مشروط بر آنکه در مقررات مذکور صراحتاً پیش‌بینی شده باشد، شصت لیر ترکیه جریمه عدم رعایت مقررات اعمال می‌شود.
2. 1 inci fıkrada belirtilen miktar, her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılır, bu hesaplamada 1.000.000 TL'sına kadar olan tutarlar dikkate alınmaz.
2. مبلغ مذکور در بند 1 هر سال به میزان نرخ تجدید ارزیابی که برای سال قبل به موجب قانون رویه مالیاتی شماره 213 تعیین می‌شود افزایش می‌یابد؛ در این محاسبه، مبالغ تا 1.000.000 لیر ترکیه در نظر گرفته نمی‌شود.
3. Usulsüzlük cezası aşağıdaki hallerde 1 inci fıkrada belirtilen miktarın iki katı olarak uygulanır:
3. جریمه عدم رعایت مقررات در موارد زیر به میزان دو برابر مبلغ مذکور در بند 1 اعمال می‌شود:
a) 6 ve 7 nci maddelere göre, gümrük idarelerince verilen kararlara dayanak oluşturan belge ve bilgilerin, ilgili kişiler tarafından yanlış olarak verilmesi,
a) ارائه نادرست اسناد و اطلاعاتی که مبنای تصمیمات صادره از سوی گمرک‌ها به موجب مواد 6 و 7 قرار می‌گیرد، توسط اشخاص ذی‌ربط،
b) Vergi kaybı doğurmamasına karşın, 24 üncü maddeye göre birbirleriyle ilişkisi bulunan kişiler arasında bir satış işlemi olması ve bu ilişkinin beyan edilmemesi,
b) وقوع معامله فروش میان اشخاصی که به موجب ماده 24 با یکدیگر ارتباط دارند و عدم اظهار این ارتباط، هرچند موجب زیان مالیاتی نشود،
c) Yabancı limanlardan gelen veya Türkiye Gümrük Bölgesinden yabancı limanlara giden gemilerin geliş ve gidişlerinde yönetmelikle belirlenecek süreler içerisinde donatan veya işleten veya acentası tarafından gümrük idaresine bilgi verilmemesi,
c) عدم ارائه اطلاعات به گمرک توسط مالک کشتی یا بهره‌بردار یا نماینده (آژانس) آن، در مهلت‌هایی که به موجب آیین‌نامه تعیین خواهد شد، هنگام ورود و خروج کشتی‌هایی که از بنادر خارجی می‌آیند یا از قلمرو گمرکی ترکیه به بنادر خارجی می‌روند،
d) 35/A maddesine göre özet beyan veya özet beyan olarak kullanılan ticari veya resmi belgenin süresi içinde verilmemesi,
d) عدم تسلیم اظهارنامه اجمالی یا سند تجاری یا رسمی مورد استفاده به عنوان اظهارنامه اجمالی، به موجب ماده 35/A، در مهلت مقرر،
e) Türkiye Gümrük Bölgesinde karayoluyla transit eşya taşıyan taşıt araçlarının 91 inci maddeye göre verilen süreleri yirmidört saate kadar aşması,
e) تجاوز وسایل نقلیه‌ای که کالای ترانزیتی را از طریق جاده‌ای در قلمرو گمرکی ترکیه حمل می‌کنند، از مهلت‌های تعیین‌شده به موجب ماده 91، تا بیست و چهار ساعت،
f) وجود نقص در تجهیزات فنی انبار گمرکی مذکور در بند 3 ماده 93،
g) Gümrük antrepo rejimine tabi tutulan eşyanın, antrepolara konuldukları tarihte işleticiler tarafından kayıtlara geçirilmemesi,
g) ثبت نکردن کالای مشمول رویه انبار گمرکی (رژیم انبار گمرکی) در دفاتر توسط بهره‌بردار انبار، در تاریخ قرار گرفتن کالا در انبار،
h) (Değişik: 18/6/2009-5911/63 md.) Dâhilde işleme rejimi ve gümrük kontrolü altında işleme rejimi kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşyanın izin verilen süresinin bitimini takiben bir ay içerisinde rejimin gerektirdiği işlemlerinin bitirilmesi, yeniden ihracı veya gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması,
h) (اصلاحی: 18/6/2009-5911/63 ماده) تکمیل تشریفات مقتضی رویه، صدور مجدد یا قرار دادن تحت یک عملیات یا استفاده مورد تأیید گمرک در مورد کالایی که در چارچوب رویه پردازش داخلی و رویه پردازش تحت کنترل گمرکی به قلمرو گمرکی ترکیه آورده شده است، ظرف یک ماه پس از پایان مهلت مجاز آن،
ı) Geçici olarak Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkarılan eşyanın verilen süreyi aştıktan sonra geri getirilmesi,
ı) بازگرداندن کالایی که به طور موقت به خارج از قلمرو گمرکی ترکیه برده شده است، پس از گذشت مهلت داده‌شده،
j) (Değişik: 18/6/2009-5911/63 md.) Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla, ihraç eşyasının yapılan beyan ve eki belgelere göre miktar veya cinsinde %10’dan fazla farklılık çıkması,
j) (اصلاحی: 18/6/2009-5911/63 ماده) با حفظ احکام قانون مبارزه با قاچاق گمرکی، وجود اختلاف بیش از 10% در مقدار یا نوع کالای صادراتی نسبت به اظهار کالای انجام‌شده و اسناد پیوست آن،
k) Serbest bölgelerde çalışan veya buralara giren ve çıkan kişilerin bu Kanunla konulmuş kurallara uymaması,
k) عدم رعایت قواعد مقرر در این قانون توسط اشخاصی که در مناطق آزاد کار می‌کنند یا به این مناطق وارد یا از آن‌ها خارج می‌شوند،
l) (Değişik: 18/6/2009-5911/63 md.) Geçici ithalat rejimi kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşyanın verilen sürenin bitimini takiben bir ay içerisinde yeniden ihraç edilmesi veya gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması,
l) (اصلاحی: 18/6/2009-5911/63 ماده) صدور مجدد یا قرار دادن تحت یک عملیات یا استفاده مورد تأیید گمرک در مورد کالایی که در چارچوب رویه ورود موقت (رژیم ورود موقت) به قلمرو گمرکی ترکیه آورده شده است، ظرف یک ماه پس از پایان مهلت داده‌شده،
m) (Ek: 18/6/2009-5911/63 md.) Geçici ithalat rejimi kapsamında ithal edilen eşyanın gümrük idaresine bilgi verilmeden, ancak süresi içerisinde Türkiye Gümrük Bölgesinin dışına çıkarıldığının kabul edilebilir belgelerle kanıtlanması.
m) (الحاقی: 18/6/2009-5911/63 ماده) اثبات این امر با اسناد قابل قبول که کالای واردشده در چارچوب رویه ورود موقت، بدون اطلاع دادن به گمرک اما در مهلت مقرر، از قلمرو گمرکی ترکیه خارج شده است.
4. Usulsüzlük cezası aşağıdaki hallerde 1 inci fıkrada belirtilen miktarın dört katı olarak uygulanır.
4. جریمه عدم رعایت مقررات در موارد زیر به میزان چهار برابر مبلغ مذکور در بند 1 اعمال می‌شود.
a) Bir kişinin 5 inci madde hükümlerine göre geçerli bir temsil yetkisi olmadığı halde başka bir kişi adına veya hesabına gümrük idarelerinde iş takip etmesi,
a) پیگیری امور به نام یا به حساب شخص دیگر در گمرک‌ها توسط یک شخص، بدون داشتن اختیار نمایندگی معتبر به موجب احکام ماده 5،
b) 34 üncü maddenin 2 nci fıkrası hükümlerinin aksine, karayolu taşıtlarının gümrük idaresinin izni olmadan yük veya yolcu alarak yoluna devam etmesi,
b) ادامه حرکت وسایل نقلیه جاده‌ای پس از گرفتن بار یا مسافر بدون اجازه گمرک، برخلاف احکام بند 2 ماده 34،
c) (Değişik: 18/6/2009-5911/63 md.) 45 inci maddenin birinci fıkra hükümlerine aykırı olarak taşıtlardan eşya boşaltılması, özet beyan veya özet beyan olarak kullanılan ticari ve resmi belgelerde kayıtlı eşyanın cinsinin yanlış beyan edilmesi veya kapların türleri ile üzerlerinde kayıtlı numara ve işaretlerin özet beyan kayıtlarına uygun olmaması,
c) (اصلاحی: 18/6/2009-5911/63 ماده) تخلیه کالا از وسایل نقلیه برخلاف احکام بند اول ماده 45، اظهار نادرست نوع کالای ثبت‌شده در اظهارنامه اجمالی یا اسناد تجاری و رسمی مورد استفاده به عنوان اظهارنامه اجمالی، یا عدم انطباق انواع بسته‌ها و شماره‌ها و علائم ثبت‌شده بر روی آن‌ها با مندرجات اظهارنامه اجمالی،
d) Türkiye Gümrük Bölgesinde karayoluyla transit eşya taşıyan taşıt araçlarının 91 inci maddeye göre verilen süreleri kırksekiz saate kadar aşması,
d) تجاوز وسایل نقلیه‌ای که کالای ترانزیتی را از طریق جاده‌ای در قلمرو گمرکی ترکیه حمل می‌کنند، از مهلت‌های تعیین‌شده به موجب ماده 91، تا چهل و هشت ساعت،
e) Genel antrepo ve serbest bölgelere getirilen parlayıcı, patlayıcı veya bir arada bulundukları eşya için tehlikeli olan ya da korunmaları özel düzenek ve yapılara gerek gösteren eşyanın 94 ve 154 üncü madde hükümlerine aykırı olarak genel amaçlı eşya konulan yerlerde depolanması,
e) انبار کردن کالای آتش‌گیر، منفجره یا کالایی که برای کالاهای همجوار خود خطرناک است یا حفاظت از آن مستلزم تجهیزات و سازه‌های ویژه است، که به انبار عمومی و مناطق آزاد آورده شده است، در مکان‌هایی که کالای عمومی در آن‌ها قرار داده می‌شود، برخلاف احکام مواد 94 و 154،
f) Gümrük antrepolarında bulunan eşyanın gümrük idarelerinin izni olmaksızın 102 nci maddede belirtilen elleçlemelere tabi tutulması.
f) قرار دادن کالای موجود در انبار گمرکی تحت عملیات معمول جابه‌جایی و نگهداری مذکور در ماده 102، بدون اجازه گمرک.
g) (Ek: 18/6/2009-5911/63 md.) Geçici ithalat rejimi kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşyanın verilen sürenin bitimini takiben iki ayı aşmayan sürede yeniden ihraç edilmesi veya gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması,
g) (الحاقی: 18/6/2009-5911/63 ماده) صدور مجدد یا قرار دادن تحت یک عملیات یا استفاده مورد تأیید گمرک در مورد کالایی که در چارچوب رویه ورود موقت به قلمرو گمرکی ترکیه آورده شده است، در مدتی که از دو ماه پس از پایان مهلت داده‌شده تجاوز نکند،
h) (Ek: 18/6/2009-5911/63 md.) Dâhilde işleme rejimi ve gümrük kontrolü altında işleme rejimi kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşyanın izin verilen süresinin bitimini takiben iki ayı aşmayan süre içerisinde rejimin gerektirdiği işlemlerinin bitirilmesi, yeniden ihracı veya gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması,
h) (الحاقی: 18/6/2009-5911/63 ماده) تکمیل تشریفات مقتضی رویه، صدور مجدد یا قرار دادن تحت یک عملیات یا استفاده مورد تأیید گمرک در مورد کالایی که در چارچوب رویه پردازش داخلی و رویه پردازش تحت کنترل گمرکی به قلمرو گمرکی ترکیه آورده شده است، در مدتی که از دو ماه پس از پایان مهلت مجاز آن تجاوز نکند،
5. (Değişik: 18/6/2009-5911/63 md.) Usulsüzlük cezası aşağıdaki hallerde birinci fıkrada belirtilen miktarın altı katı olarak uygulanır:
5. (اصلاحی: 18/6/2009-5911/63 ماده) جریمه عدم رعایت مقررات در موارد زیر به میزان شش برابر مبلغ مذکور در بند اول اعمال می‌شود:
a) Türkiye Gümrük Bölgesinde karayoluyla transit eşya taşıyan taşıt araçlarının 91 inci maddeye göre verilen süreleri yetmişiki saate kadar aşması,
a) تجاوز وسایل نقلیه‌ای که کالای ترانزیتی را از طریق جاده‌ای در قلمرو گمرکی ترکیه حمل می‌کنند، از مهلت‌های تعیین‌شده به موجب ماده 91، تا هفتاد و دو ساعت،
b) Geçici ithalat rejimi kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen taşıtlara verilen sürenin bitimini takiben üç ayı aşmayan sürede yeniden ihraç edilmesi veya gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması.
b) صدور مجدد یا قرار دادن تحت یک عملیات یا استفاده مورد تأیید گمرک، در مدتی که از سه ماه پس از پایان مهلت داده‌شده به وسایل نقلیه‌ای که در چارچوب رویه ورود موقت به قلمرو گمرکی ترکیه آورده شده‌اند تجاوز نکند.
6. Usulsüzlük cezası aşağıdaki hallerde 1 inci fıkrada belirtilen miktarın sekiz katı olarak uygulanır:
6. جریمه عدم رعایت مقررات در موارد زیر به میزان هشت برابر مبلغ مذکور در بند 1 اعمال می‌شود:
a) 34 üncü maddenin 3 üncü fıkrası hükümlerinin aksine, Türkiye Gümrük Bölgesine giren gemilerin rota değiştirmesi, yolda durması, başka gemilerle temas etmesi, gümrük gözetimi yapılması için yol kesmemesi veya gümrük idaresi bulunmayan yerlere yanaşması ile yükü bulunmadığı durumlarda, yük almadığının veya yükünün başka bir limana çıkarıldığının veya avarya olduğunun kanıtlanamaması,
a) تغییر مسیر، توقف در راه، تماس با کشتی‌های دیگر، کم نکردن سرعت برای انجام نظارت گمرک، یا پهلوگیری در مکان‌هایی که گمرک در آن‌ها وجود ندارد، توسط کشتی‌هایی که وارد قلمرو گمرکی ترکیه می‌شوند، برخلاف احکام بند 3 ماده 34، و در مواردی که بار ندارند، عدم اثبات اینکه باری نگرفته‌اند یا بارشان در بندر دیگری تخلیه شده است یا دچار آواری شده‌اند،
b) Taşıt araçlarının 33 üncü ve 91 inci maddede belirtilen önceden belirlenmiş yollar dışında seyretmesi,
b) حرکت وسایل نقلیه خارج از مسیرهای از پیش تعیین‌شده مذکور در مواد 33 و 91،
c) Türkiye Gümrük Bölgesinde karayoluyla transit eşya taşıyan taşıt araçlarının 91 inci maddeye göre verilen süreleri yetmişiki saatten daha fazla bir süre ile aşması.
c) تجاوز وسایل نقلیه‌ای که کالای ترانزیتی را از طریق جاده‌ای در قلمرو گمرکی ترکیه حمل می‌کنند، از مهلت‌های تعیین‌شده به موجب ماده 91، به مدتی بیش از هفتاد و دو ساعت.
d) (Ek: 18/6/2009-5911/63 md.) (Değişik:24/10/2019-7190/15 md.) 11 inci madde hükmüne göre yazılı olarak talep edilen bilgi ve belgeler ile 13 üncü madde hükmü uyarınca beş yıl süreyle saklanması gereken belgelerin gümrük kontrolü sırasında ibraz edilmemesi.
d) (الحاقی: 18/6/2009-5911/63 ماده) (اصلاحی:24/10/2019-7190/15 ماده) عدم ارائه اطلاعات و اسنادی که به موجب حکم ماده 11 به صورت کتبی درخواست شده است و اسنادی که به موجب حکم ماده 13 باید به مدت پنج سال نگهداری شود، در جریان کنترل گمرکی.
e) (Ek:3/11/2022-7420/15 md.) Geçici ithalat rejimi kapsamında kişisel kullanıma mahsus yabancı plakalı taşıtları Türkiye Gümrük Bölgesine getiren hak sahipleri tarafından gümrük idaresine bilgi verilmeden taşıtsız yurt dışına çıkılması.
e) (الحاقی:3/11/2022-7420/15 ماده) خروج ذی‌نفعانی که وسایل نقلیه با پلاک خارجی مخصوص استفاده شخصی را در چارچوب رویه ورود موقت به قلمرو گمرکی ترکیه آورده‌اند، بدون وسیله نقلیه به خارج از کشور، بدون اطلاع دادن به گمرک.
7. (Ek: 15/2/2018-7099/13 md.) Bu Kanunun 218 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Bakanlıkça belirlenen azami bedellere uyulmaması halinde her bir işlem için beş bin Türk lirası usulsüzlük cezası uygulanır.
7. (الحاقی: 15/2/2018-7099/13 ماده) در صورت عدم رعایت حداکثر مبالغی که وزارت به موجب بند سوم ماده 218 این قانون تعیین می‌کند، برای هر عملیات پنج هزار لیر ترکیه جریمه عدم رعایت مقررات اعمال می‌شود.
پانوشت‌های متن قانون (5)
پانوشت‌های mevzuat.gov.tr به زبان ترکی: اصلاحیه‌ها و مبالغ جاری.
Anayasa Mahkemesinin 26/3/2026 tarihli ve E.: 2025/269; K.: 2026/72 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “…ve bu Kanunda tanınan yetkilere dayanılarak çıkarılan ikincil düzenlemelerle getirilen hükümlere…” ibaresi iptal edilmiştir.
17/12/2025 tarihli ve 33110 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ticaret Bakanlığının 217 seri numaralı Gümrük Genel Tebliği ile bu fıkrada yer alan usulsüzlük cezasının 1/1/2026 tarihinden itibaren 1.494,00 TL olarak uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “gidişlerinden en az üç saat önce sahip veya acentası” ibaresi “gidişlerinde yönetmelikle belirlenecek süreler içerisinde donatan veya işleten veya acentası” şeklinde değiştirilmiştir.
18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “42 nci maddeye” ibaresi “35/A maddesine” şeklinde değiştirilmiştir.
28/3/2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle, bu bentte yer alan “yanaşması” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile yükü bulunmadığı durumlarda, yük almadığının veya yükünün başka bir limana çıkarıldığının veya avarya olduğunun kanıtlanamaması” ibaresi eklenmiştir.